سخنگوی شرق و غرب

پروفسور توشیهیکو ایزوتسو (زاده۴ می۱۹۱۴ در توکیو، درگذشته ۷ ژانویه ۱۹۹۳ در کاماکورا) زبان‌شناس، قرآن‌پژوه، اسلام‌شناس و فیلسوف ژاپنی بود. وی پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری در فلسفه تطبیقی و بررسی تطبیقی ادیان از خود به یادگار گذاشت. ایزوتسو در سال ۱۳۴۴ (خورشیدی) زمانی که مهدی محقق به تدریس کلام شیعه و فلسفه اسلامی ـ ایرانی در مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل مشغول بود با تفکر فلسفی شیعی و عالمان شیعه آشنا شد و همکاری و پژوهش در این زمینه را با تأسیس شعبه تهران «مؤسسه مطالعات اسلامی دانشگاه مک گیل و تهران» پی گرفت و چون تمایل داشت بیشتر در ایران باشد از دانشگاه‌های کیو و مک گیل استعفا داد و با پذیرفتن شغل دائمی در انجمن حکمت و فلسفه ایران از سال ۱۳۵۳ (خورشیدی) تا ۱۳۵۷ (خورشیدی) به تدریس و پژوهش در این انجمن پرداخت. تدریس «فصوص الحکم» ابن عربی و الاشارات و التنبیهات ابن سینا در کنار تدریس یک دوره فلسفه چینی از جمله فعالیت‌های علمی او در این دوران بود. او پس از بازگشت به کشورش کوشید تا آثار خود را به جای انگلیسی به ژاپنی بنویسد تا جامعه ژاپن بتواند به شناخت دقیق‌تری از فرهنگ اسلام و اندیشه‌های فلسفی او دست یابد. از این‌رو در آثاری همچون تولد اسلام و فرهنگ اسلام کوشیده تا مخاطبان ژاپنی را بیشتر با فضای اندیشه اسلامی آشنا سازد. ایزوتسو اندیشمندی با شهرت بین‌المللی بود و شاید در میان اسلام‌شناسان معاصر، یگانه فردی است که از مذاهب مسیحی، یهودی، هندویی، بودایی، چینی و مکتب‌های گوناگون فلسفی معاصر، اطلاع و در فن مقایسه و تطبیق نیز استادی داشت. علاقه‌مندی او به قرآن سبب گشت تا وی برای نخستین‌بار قرآن را به طور مستقیم از عربی به ژاپنی ترجمه کند. این مجموعه شامل16 مقاله از استادانی چون دکتر رضا داوری، شهرام پازوکی، محمدرضا ریخته‌گران، غلامرضا اعوانی، علی اصغر دادبه و دیگران است که در همایش بزرگداشت پروفسور ایزوتسو ارائه شده است.