درآمدی بر پدیدارشناسی هوسرل

بررسی بعضی مفاهیم اساسی

این نوشتـه گـزارشـی است مختـصر از سیـر پـدیـدار‌شنــاسی هوسرل از رهگذر بررسی بعضی از مفاهیم اساسی اندیشه‌اش. کتاب از چهار فصل تشکیـل شده است: فصل اول با عنـوان «کلیـات»، مشتـمل است بـر خلاصـه‌ای از زنــدگی هوسـرل، اصطلاح پدیدارشناسی، سیر فکری او و در آخر مراحل آغازین پدیدارشناسی. سه فصل بعدی این کتاب مطابق با تقسیم‌بندی سه‌مرحله‌ای سیر فکری هوسرل انجام گرفته است. دورۀ اول فلسفۀ هوسرل که با کتاب پژوهش‌های منطقی شروع می‌شود به دورۀ «پـدیـدار‌شنــاسی تـوصیــفی» مشهور است. غـایـت هـوسـرل در پرورش پدیدارشناسی توصیـفی تـأسیـس علـم و فلسفـه به‌عنــوان رشتـه‌هایــی متقن بود. مرحلۀ دوم فلسفـۀ هوسرل را که با انتـشار کتـــاب ایــده‌ها در سال 1911 آغـاز می‌شود، دورۀ «فلسفۀ استعلایی» می‌نامند. اندیشۀ بنیادین و راهبــر هوسرل در این دوره، یافتن پاسخ به مسئلۀ وجودِ عالم و واقعیت آن است. مرحلۀ سوم تفکر هوسرل با انتشار کتاب بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی استعلایی شروع می‌شود. محـرک فکـری او بحـرانـی بود که در آن دوران در فلسفـه به‌وجود آمده بود. او این محرک را وارد فلسفۀ استعلایی خود کرد و بدین‌ترتیـب، تـحولی در انـدیشـۀ خود به‌وجود آورد. مفهوم عمده‌ای که هوسرل در این دوره مطرح می‌کند، مفهوم «عالم زیسته» است.