الکاشف

(الجدید فی‌الحکمة)

اثر حاضر الکاشف یا الجدید فی‌الحکمة نوشته سعد‌بن منصور‌بن کمونه مشهور به ابن‌کمونه، فیلسوف یهودی‌تبار بغدادی است که حامد ناجی اصفهانی، پژوهشگر فلسفه و عرفان اسلامی، آن را تصحیح کرده است. مصحح در مقدمه کتاب به زندگی، اندیشه، آثار و تأثیرگذاری ابن‌کمونه پرداخته است.

از مباحث مطرح در الکاشف که مفصل‌ترین اثر مستقل ابن‌کمونه است، می‌توان دریافت که ابن‌کمونه در این کتاب یک دوره مباحث مربوط به منطق، فلسفه، طبیعیات، علم‌النفس و الهیات بالمعنی الاخص را به سبک النجاة ابن‌سینا به نگارش درآورده است، با این تفاوت که  الکاشف فاقد مباحث ریاضیات است. کتاب دارای هفت باب است که به ترتیب عبارتست از:

فی آلة النظر المسماة بالمنطق/ فی الأمور العامة للمفهومات کلّها/ فی اقسام الأعراض الوجودیة و الاعتباریة/ فی الأجسام الطبیعیة و مقوماتها و أحکامها/ فی النفوس و صفاتها و آثارها/ فی العقول و آثارها فی العالم الجسمانی و الروحانی/ فی واجب الوجود و وحدانیته و نعوت جلاله و کیفیة فعله.

در پایان کتاب، فهرست تفصیلی، اشارات قرآنی و حدیثی، فهرست اعلام و موضوعی آمده است.