أسئلة نجم‌الدّین الکاتبی

عن المعالِم لفخرالدّین الرازی

مع تعالیق عزّالدلة ابن‌کمونة

اثر حاضر متن المعالم امام فخر‌الدین رازی همراه با «حواشی» نجم‌الدین دبیران کاتبی قزوینی و «تعلیقات» ابن‌کمونه است که به کوشش زابینه اشمیتکه و رضا پورجوادی، پژوهشگران فلسفه و عرفان اسلامی، تصحیح شده است. باید یادآوری کرد که  المعالم در زمره آثار نسبتاً کوتاه فخر‌الدین رازی به‌شمار می‌آید. المعالم دارای دو بخش اصلی است. بخش نخست که عنوان «نوع اول» را بر خود دارد، پس از خطبه مختصر مؤلف، مباحث اعتقادی و کلامی را در «ده باب» شامل می‌گردد که توجه شارحان بعدی را بیش از بخش دوم المعالم به خود جلب کرده است. برخی از فصول مهم بخش اول عبارتست از: فی المباحث المتعلقة بالعلم و النظر/ فی احکام المعلومات/ فی اثبات الصانع/ فی صفة القدرة و العلم/ فی الجبر و القدر و ما یتعلق بهما/ فی النبوات/ فی النفوس الناطقه/ فی احوال القیامة/ فی الامامة. بخش دوم کتاب المعالم به مباحث علم اصول فقه می‌پردازد که در «ده باب» تنظیم شده است. برخی از فصول مهم کتاب عبارتست از: فی احکام اللغات/ فی الأوامر و النواهی/ فی العام و الخاص/ فی المجمل و المبین / فی الأفعال / فی النسخ / فی الإجماع/ فی الأخبار/ فی القیاس/ فی بقیة الکلام من هذا العلم. افزون بر فهرست اعلام، کتاب‌ها، فرق و مذاهب، جایها و آیات قرآن، مخطوط اسد افندی به عنوان پیوست (از 293ـ353) پایان بخش کتاب است.َ