نشست علمی «واقعگرایی در امید به پیروزی» از سلسلهنشستهای «الهیات جنگ در حکمت اسلامی» با ارائه دکتر بهزاد حمیدیه در شعبه قم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد. در این نشست، با تکیه بر مبانی حکمت اسلامی و الهیات جهاد، نسبت میان وعدههای نصرت الهی، شکستهای ظاهری تاریخ اسلام و مفهوم حقیقی پیروزی و شکست مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش روابط عمومی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، دکتر حمیدیه در آغاز این نشست با طرح این پرسش که «آیا امید به پیروزی امری واقعگرایانه است یا صرفاً نوعی تلقین روانی؟»، به بررسی نسبت میان وعدههای قطعی نصرت الهی در قرآن و تجربه شکستهای ظاهری در تاریخ اسلام، از جمله جنگ احد، واقعه کربلا و واقعه حره پرداخت.
وی با تأکید بر اینکه پاسخ به این مسئله نیازمند عبور از نگاه صرفاً مادی به جنگ و جهاد است، اظهار داشت: فهم حقیقت پیروزی و شکست تنها در چارچوب الهیات جهاد و با نگاهی متعالی به مراتب وجود امکانپذیر است.
سخنران نشست در ادامه با بهرهگیری از قاعده فلسفی «امکان اشرف» در حکمت اشراق، جهاد را حقیقتی واحد و عینی دانست که ریشه در عوالم فرامادی دارد و رفتارهای مادی تنها ظهور و تجلی آن به شمار میروند.
وی در تبیین مراتب وجودی جهاد، سه ساحت را برشمرد و گفت: در مرتبه نفس، جهاد زمینه شکوفایی فضایل اخلاقی همچون ایثار، صبر و شجاعت را فراهم میکند؛ در مرتبه مثال، نصرت الهی، تثبیت قدمها و بصیرتبخشی به مجاهدان ظهور مییابد و در مرتبه عقل یا جبروت، حقیقت حق از باطل بهطور کامل آشکار و متمایز میشود.
دکتر حمیدیه سپس به تبیین مفهوم «فتح حقیقی» پرداخت و با استناد به منازل سلوکی، فتح را رهایی انسان از خودمحوری و دستیابی به مقام توکل، رضا و تسلیم در برابر اراده الهی توصیف کرد.
وی افزود: بر این اساس، حتی اگر مجاهدی در ظاهر میدان نبرد به شهادت برسد یا شکست نظامی را تجربه کند، در صورتی که به این مرتبه از کمال دست یافته باشد و حقیقت حق در وجود او آشکار شده باشد، پیروز واقعی خواهد بود.
ارائهدهنده نشست با تأکید بر اینکه امید به پیروزی بر پایه چنین نگاهی، برخاسته از سنن تکوینی عالم است، تصریح کرد: امید در منطق الهیات جهاد، نه یک تلقین روانشناختی، بلکه حقیقتی مبتنی بر نظام حکیمانه آفرینش و وعدههای الهی است.
این نشست با قرائت توصیهای اخلاقی از رهبر شهید درباره ضرورت محور قرار دادن رضای الهی در مبارزه و عبور از نگاه صرفاً مادی به مفهوم پیروزی و شکست به کار خود پایان یافت.
نشست «واقعگرایی در امید به پیروزی» یکی از برنامههای سلسلهنشستهای «الهیات جنگ در حکمت اسلامی» است که با هدف واکاوی مبانی فلسفی و الهیاتی مسائل مرتبط با جنگ، مقاومت و جهاد در شعبه قم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار میشود.